Wat heb ik gedaan?
UX
⦿ Gebruikersonderzoek
⦿ Concepting
⦿ Prototyping
⦿ Gebruikerstesten

Grafisch
⦿ Gedeeltelijk branding
⦿ Poster ontwerp
Proces
De gemeente Rotterdam vroeg om een digitale oplossing voor sociale onveiligheid in de publieke ruimte van Rotterdam. Het doel van sociale veiligheid is om een veilige omgeving te creëren waarin mensen zich kunnen voortbewegen zonder gevoelens van angst, geweld, criminaliteit, overlast of degradatie.

Ik heb samen met een viertal aan internationale ontwerpers gericht op het creëren van veiligheid in Rotterdam door onbewust racisme in de Nederlandse taal te bestrijden. Het concept #WAARVANDAAN draait om de genormaliseerde racistische uitdrukkingen in onze taal, waarbij “Waar kom je nou echt vandaan?” een veel voorkomende - maar stiekem racistische - vraag is. Middels een interactieve installatie willen we bewustzijn creëren over het onderwerp waarbij ervaringen worden uitgewisseld om het inlevingsvermogen te verhogen.
Het probleem
Institutioneel racisme vindt plaats in de Rotterdamse taal en cultuur, het zit vastgeroest en wordt vaak op onbewuste wijze geuit. De alledaagse taal zit vol met termen en uitdrukkingen die zorgen voor ongemak en onveilige situaties, waarbij mensen gekwetst raken. Dit is een probleem dat veel mensen zullen herkennen, maar waar weinig over gepraat wordt. Het brengt de sociale veiligheid van Rotterdam in gevaar en vereist daarom aandacht en een oplossing.

Na het onderzoeken van sociale veiligheid en de huidige problemen in Rotterdam, kozen we voor het onderwerp van onbewust racisme in de cultuur en taal omdat we van mening waren dat dit een groot probleem was waar te weinig aan gedaan werd. Om het probleem te valideren zijn we de het centrum van Rotterdam ingegaan om mensen te ondervragen rondom het onderwerp van (onbewust) racisme in de taal. Hierbij hebben we acht mensen met verschillende migratieachtergronden gesproken en naar hun ervaringen met kwetsende taal. Waren ze ooit gekwetst, en zo niet, konden ze begrijpen hoe andere mensen gekwetst kunnen raken - in het bijzonder taal met racistische afkomst? Daarnaast vroegen we naar hun omgeving en het taalgebruik om hun heen. Uiteindelijk lieten we kaarten zien met mogelijk kwetsende termen en vroegen we naar hun gedachtes en betekenissen bij de termen, waarna we de werkelijke betekenissen vertelde. Als laatste vroegen we naar hun ervaringen met kwetsende taal en besproken we de vraag op welke mate het onderwerp een probleem was in Rotterdam en hoe dit opgelost zou kunnen worden.

Het veldonderzoek hielp enorm bij het contextualiseren van de probleemstelling en onthulde dat we onbewust racisme in de Rotterdamse taal zeker als probleem konden zien. Een groot deel van de mensen waren onwetend over de betekenissen achter bepaalde termen en zagen het niet als een probleem. Sommige konden zich niet voorstellen dat hun taal anderen kon kwetsen, tegelijkertijd hoorden we ervaringen van anderen waarbij diezelfde taal kwetsend overkwam. We konden concluderen dat er niet genoeg bewustzijn rondom het onderwerp bestond en dat mensen zich vasthouden aan hun eigen perspectieven. Na ons onderzoek kwamen we tot onze belangrijkste inzichten, waarop wij onze ideevorming hebben gebaseerd.

Insights wall uit een deskresearch ronde

Veldonderzoek in Rotterdam

Belangrijkste inzichten

Prototypes
Na het houden van creatieve sessies (zoals de 5-3-5 Brainwriting methode) en het convergeren tot één concept, die we iteratief uitwerkte in prototypes. Hierbij heb ik een grote rol ingenomen in het ontwerpen van de gebruikersinterfaces en het uitvoeren van user tests met versies van het prototype.

In een iteratief proces werkten we de prototypes voor onze installatie uit - beginnend met wireframes en uiteindelijk met medium fidelity prototypes, die we door middel van codering konden uittesten bij de stakeholders. In ons concept zetten we kramen neer op markten in Rotterdam, waarin de ‘kwetsende’ en ‘gekwetste’ doelgroep geconfronteerd wordt met ervaringen van anderen rondom onze probleemstelling. De kraam verhuld een interactief scherm - in de vorm en functionaliteit van een spiegel - waarop de gebruiker andere perspectieven ervaart en vragen beantwoordt, hiernaast is er de mogelijkheid om een eigen ervaring op te nemen. In de vormgeving hebben we, naast simplistische knoppen, ruige randen gebruikt om de kwetsbaarheid van het onderwerp uit te beelden en wilden we de confrontatie vooral aangaan door op het scherm een spiegelbeeld van de gebruiker weer te geven. Met het gebruik van echte beelden van mensen die hun verhaal vertellen verhogen we het empathische vermogen en inleven. De branding van ons concept transformeerde in een aandachttrekkende vormgeving met felle kleuren en schreeuwerige letters, zo wilden we letterlijk en figuurlijk bewustzijn creëren voor het onderwerp. Om rekening te houden met de kwetsbare aard van het onderwerp ontworpen we veel onderdelen van de vormgeving op neutrale wijze, bijvoorbeeld met een neutraal lettertype dat gemoedelijk en serieus overkomt.

Door de doelgroep te spreken tijdens user tests en gesprekken rondom het concept, hebben we veel geleerd over de kwetsbaarheid van het onderwerp. Tijdens de user tests hebben we dan ook inzichten op kunnen doen waarmee we het concept en functionaliteiten hebben kunnen aanscherpen voor het uiteindelijke resultaat. Het algehele concept werd vooral enthousiast ontvangen en riep sterke gevoelens op bij de doelgroep.
Eindresultaat
Het resultaat van het project was een werkende interactieve installatie, waarin bezoekers zichzelf tegenkomen op het scherm in de kraam. Hier worden ze geïntroduceerd en beantwoorden ze vragen rondom onbewust racisme in de taal. Ze krijgen video-ervaringen van anderen te zien en hebben de mogelijkheid om hun eigen ervaring op te nemen, die later weer door de volgende bezoeker bekeken kan worden.
Installatie
Campagne
Rondom #WAARVANDAAN bedachten we een marketing-campagne, die we uitwerkten in de vorm van posters (fysiek en geprojecteerd), sociale media templates en een onepager.

Meer projecten

Back to Top